• هاوڕێ سمکۆ یەزدانپەنا:
بۆ ئەوەی كورد ببێ بە دەوڵەت، پێویستە رێكەوتننامەی "لۆزان" هەڵوەشێنین

  • پێنج شەممە, 20 -2669
  • نووسراوە لەلایەن:  سمکۆ یه‌زدانپه‌نا
  • قەبارەی فۆنت کەمکردنەوەى قەبارەی فۆنت زیادکردنی قەبارەی فۆنت
ئەگەرچی خاكی كوردستان لە ڕووی سروشتییەوە یەكدەست و یەكپارچەیە، بەڵام لەپاش چەندین شەڕو پێكدادانی خوێناوی لەسەر خاكی كوردستان و بۆ داگیركردنی كوردستان و گۆڕانی جوگرافیاكەی، لەمابەینی دوو ئیمپراتۆری عوسمانی و سەفەویدا كە نموونەی بەرچاوی لە شەڕی "چالدێران" بۆ یەكەمجار جوگرافیای كوردستانی یەكپارچە تووشی دەستێوەردان هات.
هەرچەند كە هەوڵە بێوچانەكانی دوو ئیمپراتۆری عوسمانی و سەفەوی بۆ دروستكردنی گۆڕانكاری بەرچاوو دانانی سنوور لە مابەینی كوردستانی یەكپارچە بەردەوام لەگەڵ بەرهەڵستكاری و خۆڕاگری كورد رووبەڕوو بوونەوە، بەڵام بە چەندین هۆكاری دەرەكی و ناوخۆیی ئەو خۆڕاگری و بەرهەڵستكارییە تاقەت پرووكێن بووەو درێژەی نەخایاند.

دیارە هەروەك مێژوونووسە خۆماڵی و بیانییەكانیش لە چەندین كتێبی مێژووییدا ئاماژەیان پێ داوە، ئەو دەستێوەردان و گۆڕانكارییانەی كە لە لایەن "سەفەوییەكان" و "عوسمانییەكان"ەوە بۆ زاڵبوون و بۆ گۆڕینی جوگرافیای یەكدەست و یەكپارچەی كوردستان هەوڵیان بۆ داوە، وێڕای دووبەشكردنی كوردستان واتە كوردستانی عوسمانی و كوردستانی سەفەوی، بەڵام هیچ كاتێك گۆڕانكارییەكی ئەوتۆ لەسروشتی یەكگرتووی كوردستان پێك نەهات، كە ئەمەش خۆی لەخۆیدا دیسانەوەش دەگەڕێتەوە بۆ خۆبەدەستەوە نەدان و ملكەچ نەبوونی نەتەوەی كورد بۆ ئەو مەیلە.

بەڵام مخابن

لەپاش چوار سەدە خۆڕاگری و خۆبەدەستەوە نەدان و ملكەچ نەبوونی نەتەوەی كورد بۆ مەیلەكانی عوسمانییەكان و دەسەڵاتدارانی سەفەوی تا قاجارەكان و ئینجا پەهلەوییەكان، دەرەنجام هاوكێشە سیاسییەكانی جیهان و ناوچەكە بوونە پاڵپشتێكی بەهێز بۆ پێكهاتنی گۆڕانكاری لە جوگرافیای كوردستانی یەكپارچەدا.

كوردستان بەپێی هەڵكەوتە جوگرافیاكەی و دەوڵەمەندبوونی لە سەرچاوە سروشتییەكانی نەك تەنیا جێگای سەرنج و تەماحی ئیمپراتۆرییەكانی "عوسمانی" و "سەفەوی" بووە، كە دیارە هەر بەو هۆیەش شەڕی خوێناوی لەنێوانیان دا روویداوە، بەڵكوو بەردەوامیش جێگای تەماح و سەرنجی كۆلۆنیالیستە بریتانیەكان و فەرەنسەوییەكان و دواتریش رووس و ئەمریكاییەكان بووە.

ئەگەر لە رابردوودا واتە پێش سەدەی 19ی زایینی بۆ دواوە كوردستان بەهۆی ئەوەیكە پردێك بووە لە مابەینی 2 قارەی ئاسیا و ئوروپاو هەروەها رێگای پێك گەیشتنەوەی تاران بە ئیستانبول و بەغدا بە ئیستانبول بووەو ئەمەش بۆتە هۆی پرد بوونی بۆ ناوەندە بازرگانییەكانی ئەو سەردەم و هەروەها بە پیت و بەرەكەتبوونی لەبواری كشتوكاڵ و ئاوی شیرین بەگشتی و بەتایبەتی لەپاش پێزانینی بوونی نەوتی كوردستان لە هەر چوارگۆشەكەیدا، بەتەواوی بووە جێگای سەرنج و تەماحی دەوڵەتانی زلهێزی وەك بریتانیا و فەرەنسا و ئەمریكا و ئینجا بۆ دەستبەسەرداگرتنی نیشتمانی كوردان كەوتنە سازان لەگەڵ یەكتری و لەگەڵ فارس و تورك و عەرەب.

ئەمەش دەرئەنجام بەهۆی لێنەهاتوویی خودی كوردیش لەبواری سیاسەتی نێودەوڵەتی و سۆزی ئایینی و نەزانینی مامەڵە و تێنەگەیشتنی قووڵ بۆ هاوكێشە سیاسییەكانی جیهانی ئەو سەردەم و دەیان هۆكاری دیكە، ئەو هەلەی كە لەپاش مشتومڕێكی زۆر بۆ بەفەرمی ناسینی كورد وەك دەوڵەت و كورد بە خاوەنی كوردستان زانین لە رێكەوتننامەی "سیڤەر" كە بە ئامادەبوونی چەندین زلهێزی ئەوسای جیهان لەشاری "سیڤەر"ی وڵاتی فەرانسە هاتبووە ئاراوە، نەتەوەی كورد نەك تەنها ئەو هەلە زێڕینە مێژووییەی لەپاش چەند سەدە شەڕ و خۆڕاگری و مل نەدان بۆ داگیركەر لەدەستچوو، بەڵكوو كوردستان ئیتر لە 2 بەشكراوی بەرەو 4 پارچەكراوی بردراو بە بێ رەزامەندی خۆی لە رێككەوتننامەی "لۆزان" لەسەر دەستی بریتانیا و ئامادەبوونی تورك و فارس و .. ئەو جوگرافیا یەكدەست و یەكپارچەیە لەبەریەك هەڵوەشا و هەر بەشەو بە دەوڵەت و نەتەوەیەكی غەیری كورد سپێردرا و ئیتر كورد چ وەك نەتەوە و چ وەك وڵات لە هاوكێشە سیاسییەكاندا ناوی نەما و ئینجا بۆ ناوهێنانی دەگوترا كوردی ئێران و كوردی توركی و كوردی سووری و كوردی ئێراقی.

هەرچەند كە كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان بە سازدانی شۆڕشە یەك لەدوای یەكەكانیان سەلماندیان كە بۆ چركەساتێكیش بەم رێكەوتننامەیە رازی نین و بەردەوام لەدژی خەبات دەكەن، بەڵام نەگەیشتنە ئەو دەرەنجامەی كە دەیانویست.

ئەگەر ئەوسا لەپاش شەڕەكانی جیهانی یەكەم و دووەم و پاشان بە دوو جەمسەربوونی جیهان و سازبوونی شەڕی سارد و سازانەكانی پێش و پشتی پەردە، گەلی كورد وێڕای بەردەوام بوون لە شۆڕش بۆ پساندنی پەتی كۆیلایەتی، بەهۆی نەهێشتنی گەیشتنی دەنگی بە كۆمەڵگای نێونەتەوەیی و راكێشانی سەرنجی دەوڵەتەكانیان بۆ دۆزی رەوای و نەبوونی پێوەندییەكی توندوتۆڵ لە مابەینی بزووتنەوە رزگاریخوازانەكانی پارچە جیاجیاكانی كوردستان ئەوە ئێستا بە چەندین هۆكار، لەوانە:

1 – نەمانی شەڕی سارد و هەڵوەشانەوەی دنیای دووجەمسەری

2 – رزگاربوونی باشووری كوردستان و كردنەوەی دەرگای دۆستایەتی سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتی لەگەڵ نەتەوەكانی دوور و نزیك.

3 – شۆڕشی تەكنۆلۆجی و لەدایكبوونی ئینتێرنێت كە ئەم خۆی لەخۆیدا باشترین كەرەستەیە كە كوردانی هەرچوارپارچەی كوردستان بۆ ئامانجە هاوبەشەكەیان بەردەوام ئاگایان لە جموجۆڵ و پێشكەوتنی چركە لەدوای چركەی یەكتریە.

كەوابوو ئێستا..

مامۆستایانی زانكۆ، مامۆستایانی ئاینی، خوێندكارانی دەرەوەو ناوخۆی كوردستان و رۆشنبیران و نووسەران و هونەرمەندان و چین و توێژە جیاجیاكانی كوردستان بەگشتی و حیزب و رێكخراوە سیاسییەكانی هەر چوارپارچەی كوردستان بەتایبەتی، بمانهەوێت بگەینە سەربەخۆیی و دەوڵەتی كوردی خاوەن جوگرافیای سیاسی خۆمان، ئەوە دەتوانین كار بكەین بۆ گەڕانەوەی رێكەوتننامەی "سیڤەر" (1921) كە تێیدا كورد دەرفەتی پێ درابوو ببێتە دەوڵەتی سەربەخۆ، ئینجا زانستیانە كاربكەین بۆ هەڵوەشاندنەوەی رێكەوتننامەی "لۆزان"ی 1923 كە كورد و نیشتمانەكەی چوارپارچە كران.

بۆ ئەو مەبەستەش هەركام لەو چین و توێژانەی كە لەسەرەوە ئاماژەم پێ كردن، دەتوانین بە رێكخستنی كەمپەین لەناوخۆی كوردستان و لە وڵاتانی ئوروپایی دەستبەكار بین و سەرنجی دنیا بۆ ئەو ئەركە مێژووییە و پیرۆزەمان راكێشین.

بژی كورد

پایەدار بێ كوردستان

 

 
خوێندنەوە 974 جار
دەنگ بدە بەم بابەت
(0 دەنگەکان)
بڵاوکراوەتەوە لە هاوڕێ سمکۆ
خوێندنەوە کد خبر: 202

نووسینی بۆ چوون

دڵنیابە لەوەى بۆشایی (*)پڕکردووەتەوە.کۆدی هتمڵ ناچالاکە.

راپۆرتی کەناڵی وار تیڤی لەسەر تێکەڵبوونی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان لە پارتی ئازادی کوردستان

دوایین هەواڵەکان

روک تیڤی

ڕاپۆرتێکی کەناڵی ئێن ئاڕ تی لەسەر مێژووی کورد و جولەکە وەک دوو گەلی ناوچەکە و جیاوازی و لێکچووەکانی ئەو دوو گەلە...

Category: فیلم و دوکیومێنتی حیزبی
Category: فیلم و دوکیومێنتی حیزبی
Category: فیلم و دوکیومێنتی حیزبی
Category: فیلم و دوکیومێنتی حیزبی

roji-kurd

ئەرشیڤی رۆژنامەی رۆژی کورد:

1  2 3 
 5
 9  10  11  12
13  14   15  16

لە ماڵپەڕە کۆمەڵایەتییەکان لەگەڵمان دا بن:

هەواڵنامەی ماڵپەڕەکەمان