قازی محەمەد ئاڵای ئێرانی ژێراوژور كرد*

  • سێ شەممە, 24 سەرماوەز 1394
  • نووسراوە لەلایەن:  سمكۆ یەزدانپەنا
  • قەبارەی فۆنت کەمکردنەوەى قەبارەی فۆنت زیادکردنی قەبارەی فۆنت

سمكۆ یەزدانپەنا

بۆ هەر نەتەوەیەك ئاڵا پیرۆزیيەكی تایبەتی و بایەخێكی زۆری هەیە، بە واتایەكی تر ئاڵا، بەشێكی سەرەكییە لە ناسنامەی هەر نەتەوە و وڵاتێك، سەركردە و نوێنەرانی وڵاتان، كاتێك لەبەردەم میدیاكاندا دەدوێن، كاتی پێشوازی لە میوانەكانیان دەكەن، ئاڵای وڵاتەكەیان لەپشتی سەریانەوەیە.

هەر لە كۆنەوە لەكاتی شەڕ و پێكدادانەكاندا كە دەوڵەتێك بەسەر جوگرافیای نەتەوە یان دەوڵەتێكی تردا زاڵ دەبوو، دەستبەجێ ئاڵای خۆی لە بەرزاییەكانی هەڵدەدا، بە واتایەكی تر هێز یان وڵاتی داگیركراوی دەهێنایە ژێر دەسەڵاتی خۆی. زانایانی فەزانەوەرد كاتێك پێیان نایە سەر كۆرەی مانگ و كۆرەی مەریخ، ئاڵای وڵاتەكەیان لەناو دڵیدا دانا، لە یاری تۆپی پێدا، لە هەر ستادیۆمێكدا بە هەزاران ئاڵای ئەو وڵاتانەی یاری دەكەن دەدرەوشێتەوە، تەماشاچییەكان جلو بەرگەكانیان بە ئاڵای وڵاتەكەیان دەڕازێننەوە یان لەسەر گۆنایان ئاڵا نەخش دەكەن و بەو شێوازە هانی یاریزانەكانی وڵاتەكەیان دەدەن، تەنانەت ئەوانەی روو لەماڵی خودا دەكەن ئاڵای وڵاتەكەیان لەبیر ناكەن. یان خۆپیشاندەران و بەرهەڵستكارانی دەسەڵاتێك بۆ دەربڕینی رق و كینەی خۆیان، ئاڵای ئەو وڵاتە یان ئەو دەسەڵاتە ئاگر تێبەردەدەن و دەیخەنە ژێر پێیانەوە.

ئەمەش ئەوە دەسەلمێنێت كە ئاڵا بەسەر سەرۆك و دەمڕاستانی هەر وڵاتێكدا سەروەری هەیە، چونكە سەرۆك و رێبەران دێن و دەڕۆن، بەڵام ئاڵا دەمێنێتەوە. زۆرجار ئاماژە بەوە دەكرێت كە نەتەوەیەك لەژێر ئاڵای نەتەوەیەكی تردا دەچەوسێتەوە و مافەكانی پێشێل دەكرێت و وڵاتەكەی داگیر دەكرێت و بەزۆر دەخرێتە ژێر ركێفی ئاڵای خۆی.

بەشێك لە نەتەوەی كورد لە رۆژهەڵاتی كوردستان ساڵی 1923 دەخرێتە ژێر ئاڵای پاشایەتی ئێرانەوە و جوگرافیایەكەشی بەزۆر دەلكێنرێ بە جوگرافیای ئێرانەوەو لە هەموو كون و قوژبنێكی كوردستان كە داگیركەرانی فارس دەستیان پێ راگەیشتبێ، ئاڵای خۆیان لەسەر هەڵداوە. ئەوەی كە مەبەستی باسەكەی منه لەم نووسینەدا، ئەو كارە بەرز و بەنرخەی قازی محەمەد سەرۆكی یەكەم كۆماری كوردستانە لە رۆژهەڵاتی كوردستان كە لە هیچ نووسراوێكی مێژووییدا كەس باسی نەكردوە، هەرچەندە زۆر لەسەر كۆماری كوردستان نووسراوە و بە بەڵگەی مێژوویی ئاماژە بە زۆر لایەنی كراوە، كەچی كەس ئاماژی بەم خاڵە پڕبایەخە نەكردوە، كە گەورەترین پەیامی پێیە. ئەم ئاڵایەیكە ئێستا لە چوارپارچەی كوردستان، بۆ كوردان ناسراو و پیرۆزە، حكومەتی هەرێم، لە باشووری كوردستان وەك ئاڵای فەرمی جوگرافیاكەی شەكاوە رایگرتوە، سیاسەتمەداران و حیزب و رێكخراو و وەرزشوانان و دام و دەزگا حكومیەكان و سەرۆكی هەرێمیش لەپشتی رادەوەستن، هەمان ئاڵای پیرۆزە كە قازی محەمەد بەر لە دەستبەسەرداگرتنی پازگا و سەربازخانەی مهاباد و بەر لە هەڵكردنی ئاڵا و بەرلە راگەیاندنی كۆماری كوردستان، بە بیرێكی قووڵ و پەیامێكی تایبەتی نەخشەكەی داڕشتبوو. ئەگەر سەرنج بدەینە ئاڵای ئێران چ لە سەردەمی پاشایەتی و چ لە ئێستادا بەم چەشنەیە (رەنگی سەوز لە سەرەوەیە سپی لە ناوەڕاست و سوور لە ژێرەوە) بە ئیزافەی ئەوەی كە لە سەردەمی پاشایەتیدا لە ناوەڕاستی ئاڵاكەدا شێرێك شمشێرێكی بە دەستەوەیە و بەری رۆژیان گرتوە لە ناوەڕاستی ئاڵاكەدا، هەر ئەم ئاڵایە هێمای داگیركردنی رۆژهەڵاتی كوردستان بوو، هەر لە ژێر ئەم ئاڵایەشدا گەلی كورد لەم بەشەدا تاوەكو ئەمڕۆش دەچەوسێندرێتەوە، ماف و ئازادییەكانی پێشێل دەكرێت و ناسنامەی نەتەوەیی لێ دەسێنرێت.

كاتێك قازی محەمەد و هاوڕێیانی دەكەونە بیری دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستان دەبێ بیر لەوە كرابێتەوە كە بۆ گەیاندنی پەیامی كورد، بە داگیركەرانی رۆژهەڵاتی كوردستان ئەوە بووبێت كە پێیان بڵێن، هەركاتێك كورد لە رۆژهەڵاتی كوردستان بۆی بلوێت ئاڵاكەتان كە سیمای داگیركەری نیشتمانەكەمانە، ژێروژوور دەكەین، هەربۆیەش قازی ئاڵای ئێرانی ژێروژوور كرد و سووری خستە سەرەوە و سپی لە ناوەڕاست و سەوز لە خوارەوە و شێرو شمشێریشیی دەرپەڕاند و تیشكی سەربەخۆیی و رزگاری لێوەدەركەوت، ئەم ئاڵایە لەو رۆژەوە واتە لە 17ی دیسامبری ساڵی 1945ەوە وەك ئاڵای كوردان هەژمار دەكرێت.

هیوادارم لەپاش ئەم وتارە خەڵكانێكی تر بە شێوەیەكی زانستیانە لێكۆڵینەوەی لەسەر بكەن. 

* ئەم بابەتە پێشتر لە رۆژنامەی چاودێر بڵاو بۆتەوە بەڵام لەبەر گرینگی ناوەرۆک دووبارە بڵاومان کردەوە...

خوێندنەوە 987 جار
دەنگ بدە بەم بابەت
(1 دەنگدان)
بڵاوکراوەتەوە لە هاوڕێ سمکۆ
خوێندنەوە کد خبر: 345

نووسینی بۆ چوون

دڵنیابە لەوەى بۆشایی (*)پڕکردووەتەوە.کۆدی هتمڵ ناچالاکە.

راپۆرتی کەناڵی وار تیڤی لەسەر تێکەڵبوونی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان لە پارتی ئازادی کوردستان

دوایین هەواڵەکان

روک تیڤی

ڕاپۆرتێکی کەناڵی ئێن ئاڕ تی لەسەر مێژووی کورد و جولەکە وەک دوو گەلی ناوچەکە و جیاوازی و لێکچووەکانی ئەو دوو گەلە...

Category: فیلم و دوکیومێنتی حیزبی
Category: فیلم و دوکیومێنتی حیزبی
Category: فیلم و دوکیومێنتی حیزبی
Category: فیلم و دوکیومێنتی حیزبی

roji-kurd

ئەرشیڤی رۆژنامەی رۆژی کورد:

1  2 3 
 5
 9  10  11  12
13  14   15  16

لە ماڵپەڕە کۆمەڵایەتییەکان لەگەڵمان دا بن:

هەواڵنامەی ماڵپەڕەکەمان